Cóż za dziwaczne doświadczenie czytelnicze!

Kilka miesięcy temu podczas wędrówek po księgarni natknęłam się na książkę pana Cărtărescu. Jest to, jak wyczytałam na okładce, „jeden z najwybitniejszych współczesnych pisarzy rumuńskich”... Taaaa... Jedynymi znanymi mi elementami zbioru „Pisarze rumuńscy” jest Eliade i Ionesco. Jak widać, w tym zbiorze nie ma Mircea Cărtărescu.

Dlatego kupiłam książkę, by poznać przedstawiciela współczesnej literatury rumuńskiej i przy okazji dowiedzieć się, dlaczego kocham kobiety. ;)

Dlaczego mówię, że to dziwaczne doświadczenie czytelnicze? Otóż od początku miałam skojarzenia z „Zeligiem” Woody Allena. :) Allen w formie dokumentalnej przedstawia życie człowieka-kameleona. Problem w tym, że taki człowiek nigdy nie istniał. I czasami właśnie takie miałam wrażenie - autor wspomina swą młodość, swoje osiągnięcia, jakieś nagrody, pojawiają się przypisy - a ja nie wiem, o czym ten pan do mnie rozmawia. Gdyby na koniec okazało się, że taki pisarz nie istnieje, nawet bym się szczególnie nie zdziwiła. Ale istnieje. :)

I znów cytat z okładki: M. C. „odsłania [...] nowe oblicze - doskonałego obserwatora i wytrawnego znawcy kobiet”. Nie ukrywam, że mocno zasugerowałam się tym „obserwatorem” i jednocześnie zjeżyłam się nieco. Bo tych reklamowanych „znawców” i „obserwatorów” już poznałam. I zdążyłam nawet znienawidzić (tak, tak, mam na myśli pana Leona i pana Paulo). A tu niespodzianka - zero prostych, a raczej prostackich spostrzeżeń, żadnych „spojrzałem na nią i zatopiłem się w toni jej ócz”. ;)

Są tu różne opowiadania o różnorodnym ładunku emocjonalnym, w których widać pewien zachwyt kobiecością - nieco tajemniczą. Ale z drugiej strony ta tajemniczość nie jest nie do przeniknięcia. Nie ma tu stawiania kobiety na podniebnym piedestale i przypisywania jej magiczności nie z tej ziemi. Raczej mamy tu opis magicznych CHWIL związanych z kobietą - kochanką, matką, złotowłosą na plaży, żoną... I ten ukłon w stronę czytelniczek: „Proszę łaskawe czytelniczki tej książki...". Miłe, miłe.

Zastanawiam się teraz, czy jestem podobna do kobiet z jego wspomnień czy wyobrażeń albo czy odkrył o mnie coś, czego nie wiedziałam. Chyba nie. Co zabawne, przez pierwsze opowiadania odczuwałam naprawdę ogromną jedność z narratorem a nie z bohaterkami - wyalienowanie czytelnicze w liceum, coś, co nazywam pamięcią zapachu... Fajne uczucie.

W ostatnim opowiadaniu zatytułowanym „Dlaczego kochamy kobiety” padają jasne odpowiedzi: „[...] Ponieważ w łóżku są śmiałe i pomysłowe nie z zamiłowania do perwersji, lecz żeby pokazać, że cię kochają. [...] Ponieważ powstają z dziewczynek. [...] Ponieważ mówią „Kocham cię” właśnie wtedy, gdy kochają cię troszkę mniej, jako rodzaj kompensacji.[...] Ponieważ są nadzwyczajnymi czytelniczkami, dla których powstaje trzy czwarte poezji i prozy świata”. A to lizus! ;)

A dlaczego kochamy Wydawnictwo Czarne? Ponieważ stworzyło cykl „Inna Europa inna literatura”. I nie dlatego, że ta książka była wybitna (choć bardzo miło mi się ją czytało), ale dlatego, że dano mi szansę na poznanie literatury z kręgu kulturowego, który zwykle jest pomijany i spychany na margines.

Od kilku dni zmagam się z kolejną książką tego wydawnictwa...